كار مىافتادند ، كه در آن صورت نيز جاى قاعده طهارت بود ، و بالاخره چون دليلى بر نجس بودن مدفوعات پرنده‌گان حرام گوشت نداريم براين مبنى قاعده‌ى كلىِ طهارت در مورد همه‌ى آن‌ها جارى است « 1 » . مردار مسأله‌ى 50 - مردار و به‌اصطلاح « ميته » ى حيوانى كه خون جهنده دارد تمامى اجزاى حيوانيش كه روح حيوانى دارند نجس است ، و مثلًا استخوان كه حتى از گوشت هم روح حيوانى قوىتر و حساس‌ترى دارد ، كه در صورت شكستگى و يا هر صدمه‌ى ديگر دردش از زخم و پارگى گوشت خيلى يشتر است ، بدون شك نجس مىباشد ، و جاى بسى شگفتى است كه استخوان آن‌چنانى در رساله‌هاى عمليه جزو اجزايى وانمود شده كه داراى روح حيوانى نيست ! با آن‌كه اضافه بر دليل حسّ آياتى قرآنى مانند « قُلْ يحييها الذى أنشاها أول مرة . . . » ( سوره‌ى ياسين ، آيه‌ى 79 ) است كه در پاسخ « كيست كه اين استخوان‌ها را پس از پوسيده شدن و خاك شدنشان زنده مىكند » مىفرمايد : « همان كس كه در مرحله‌ى آغازين اين استخوان‌ها را زنده كرد همان‌كس آن‌ها را دوباره زنده مىكند » . كه خود نَصّى روشن بر حيات و ممات استخوان است . و همين‌گونه است بن دندان ، و شاخ و قسمت‌هاى حساس از اين دو و غضروف كه هم‌چون استخوان‌هاى ديگر داراى روح حيوانى است ، ولى مو و پشم و كرك و ناخن روح حيوانى ندارند و روح نباتى هم مورد نجاست نيست . بنابراين تخم مرغى كه در شكم مرغِ مرده است و هم‌چنين پنير مايه و مانند اين‌ها كه روح حيوانى ندارند - بدون هيچ شرطى - پاك‌اند گرچه به‌خاطر تماس با ميته ظاهر آن‌ها را بايد شست .

--> ( 1 ) - موافق اين حكم صدوق ، عمانى ، جعفى از متقدمان و گروهى از متأخران مانند نراقى و صاحب حدايق مىباشند ، شيخ طوسى در مبسوط تنها مدفوع شب پره را از ميان پرندگان حرام گوشت نجس مىداند و از متأخران كه كلًا مدفوعات پرندگان حرام گوشت را پاك مىدانند مرحوم سيد محمد كاظم طباطبايى ، صاحب عروة الوثقى ، حكيم ، شاهرودى ، خويى ، شريعتمدارى و بعضى ديگرند